Hoşgeldiniz: ::EGE EDEBIYAT::
  Yeni Kayıt | Giriş
Konu Başlıkları
Edebiyat
· Düşünme Sanatı
· Okuma Sanatı
· Yazma Sanatı
· Yayınlarımız
· Edebiyat Antolojisi
· Tenkit
· Şairlerimiz
· Yazarlarımız
· Bibliyografya
· Eser Tanıtma Sanatı
· Haberler/Duyurular

Konu Başlıkları
· Edebiyat/Littérature
· Belagat/Rhétorique
· Dil Bilimi/Linguistique
· Anlam Bilimi/Semantique
· Gösterge Bilimi/Semiotique
· Terim Bilimi/Terminologie
· Pragmatik/Pragmatique
· Metin Analizi
· Naratoloji

Kimler Online?
Şu an sitede, 131 ziyaretçi ve 0 üye bulunuyor.

Henüz üye değilseniz, Buraya tıklayarak ücretsiz kayıt olabilirsiniz.

Günün Yazısı
Bu gün için henüz önemli bir haber yok.

Geçmiş Yazılar
19.07.09
· METİN İNCELEMESİ ve METİNLERDE GERÇEKLERİN ALGILANIŞ, İFADE EDİLİŞ BİÇİMLERİ
17.07.09
· YABANCI MEŞHUR ROMANLAR : TÜRLERİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI
06.07.09
· DÜNKÜ ve BUGÜNKÜ BATI SİYASETİ ÜZERİNE BİR BELGE
04.07.09
· ROMANCININ DÜNYASI, Ord. Prof. Dr. Suut Kemal Y E T K İ N
02.07.09
· Fazıl Hüsnü DAĞLARCA: Mustafa Kemal'le Demirkazık Yıldızı
28.06.09
· TENKİT ÜZERİNE
15.06.09
· GAMSIZ'IN ÖLÜMÜ HİKÂYESİNDE METİN İÇİ ZAMAN, Rıza Filizok
01.06.09
· Ali Canip'in Sanat ve Edebiyat ile İlgili Fikirleri
· Ali Canip'in Dil ile İlgili Fikirleri
· Ali Canip'in Edebiyat ile İlgili Fikirleri
27.05.09
· BELAGAT TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ, Rıza FİLİZOK, Safiye AKDENİZ
25.05.09
· 1920-1960 ARASI TÜRK ROMANCILIĞI
19.05.09
· HİKAYE ve ROMANLARDA ANLATICI MESELESİ, Rıza FİLİZOK
10.05.09
· Edebi Eserlerde BAKIŞ AÇISI, Prof. Dr. Rıza F İ L İ Z O K
04.05.09
· SÖYLEM ve ANLATI ÜZERİNE , Rıza FİLİZOK
29.04.09
· HİKAYE ETME DÜZLEMLERİ, Prof. Dr. Rıza FİLİZOK
22.04.09
· ANDERSEN: Ayın Hikâyeleri
04.04.09
· BİLDİRİŞİM YAHUT İLETİŞİMİN TEMEL ELEMENTLERİ, Prof. Dr. Rıza FİLİZOK
01.04.09
· OKUMA SANATI ÜZERİNE, Walter Winkelman
06.03.09
· Hikaye Etme Billimi: Temel Bilgiler, Rıza FİLİZOK
01.03.09
· HİKAYE ETME BİLİMİ ( ANLATIBİLİM) : NARATOLOJİ, Prof. Dr. Rıza FİLİZOK
16.02.09
· EDEBÎ ESERLERDE ZAMAN, Prof. Dr. Rıza FİLİZOK
14.02.09
· TEMEL ANLAM ve YAN ANLAM, Rıza FİLİZOK
03.02.09
· OSMANLICA ÖĞRENMEK İSTEYENLER İÇİN KAYNAKLAR
02.02.09
· DİNLEMEYİ BİLMEK , ALAİN
01.02.09
· FİKİR YAZILARININ TEMEL NİTELİKLERİ, Prof. Dr. Rıza Filizok
24.01.09
· İ S T İ K L A L M A R Ş I M I Z
· TÜRK EDEBİYATINDA ELEŞTİRİ, İzzet ŞEREF
· SERVET-İ FÜNÛN EDEBİYATI ve Cenâb Şehabettin
18.01.09
· Bir öğrencimizin Sorusuna Cevap:
· TÜRK EDEBİYATINA UMUMİ BİR BAKIŞ, Fuad KÖPRÜLÜ
· TİRYAKİ SÖZLERİ, CENAB ŞEHABEDDİN
17.01.09
· ŞİİR DEMETİ
07.01.09
· Recaizade Mahmut Ekrem, Hayatı, Eserleri, Fikirleri
03.01.09
· DİLİN TOPLUMSAL GÖREVİ, Ali A K
02.01.09
· KLASİSİZM, A l i A K
26.12.08
· TÜRK EDEBİYATINDA NEV-YUNÂNÎLİK, Prof. Dr. Şevket TOKER
25.12.08
· K L A S İ S İ Z M , A n d r e G İ D E
· PASCAL : DÜŞÜNCELER
23.12.08
· MANTIK BİLİMİ, DİL BİLİMİ ve ANLAM BİLİMDE CÜMLE, Rıza FİLİZOK
22.12.08
· OKUMA PARÇALARI: GÜZEL NESİR ÖRNEKLERİ
21.12.08
· OKUMAYA DAİR, BACON, Haz.: Nursel ÜKÜNÇ
11.12.08
· ANLAM DEĞİŞMELERİ ve EDEBİ SANATLAR, Rıza FİLİZOK
10.12.08
· ANLAM OLGULARININ SINIFLANDIRILMASI, Prof. Dr. Rıza Filizok
08.12.08
· FİKİR YAZILARI: İSPATLAMA METİNLERİ NASIL YAZILIR? Prof. Dr. Rıza FİLİZOK
06.12.08
· DİL ve VATANSEVERLİK, EMİLE FAGUET, Terc.: A l i A K
28.11.08
· ÖMER SEYFETTİN'in GİZLİ MABET Hikâyesinde ANLATI ZAMANI
27.11.08
· AHMET HAMDİ TANPINAR: XIX. ASIR TÜRK EDEBİYATI TARİHİ'nin GİRİŞ BÖLÜMÜ'nün ÖZETİ
25.11.08
· DENEME TÜRÜ, Duygu CENGİZ
· ÇOCUK EDEBİYATI

KİTAP TANITIMI MÜBERRA BAĞCI
Tarih: 14.07.2005 Saat: 15:06 Gönderen: egeedebiyat
Eser Tanıtımı

Prof. Dr. Ö. Faruk Huyugüzel'in "İzmir’de Edebiyat ve Fikir Hareketleri Üzerine Araştırmalar" adlı eseri

Tanıtan: Müberra BAĞCI



Huyugüzel, Ö. Faruk, İzmir’de Edebiyat ve Fikir Hareketleri Üzerine Araştırmalar, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 46, İzmir, 2004, VIII+271 s.

Bir şehri tanımak ve sevmek o şehrin ruhuna nüfuz etmekle başlar. Bir şehrin ruhunu ise kültür ve sanat hayatı oluşturur. Batı Anadolu’nun merkezi durumunda olan İzmir, tarihi, coğrafî konumu, ekonomik yapısı ile olduğu kadar farklı milliyet veya dine mensup insanların bir arada yaşamasından doğan canlı sosyal ve kültürel yaşamı ile de önemli bir şehirdir. Özellikle Cumhuriyet dönemiyle birlikte İzmir’le ilgili çalışmalarda bir artış olmakla birlikte bunların daha çok şehrin siyasî tarihi üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. İzmir’in kültürel varlığının açığa çıkarılmasında herhalde en büyük pay Dr. Ziya Somar’ındır. 1940’lı yıllarda İzmir İnönü Lisesi’ne felsefe-sosyoloji öğretmeni olarak gelen Somar, Milli Kütüphaneyi mekân tutarak bugün neredeyse İzmir’in kültürel yaşamı için klasik kaynaklar haline gelen araştırmalar ortaya koymuştur[1].

1976 yılında Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesinin (o zamanki adıyla Sosyal Bilimler Fakültesinin) kurulması İzmir araştırmalarına büyük bir hız kazandırmıştır. Fakültenin ilgili bölümlerinde İzmir’i çeşitli yönlerden ele alan araştırmalar yapılmaktadır. Ege Üniversitesi’ne bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren İzmir Araştırma ve Uygulama Merkezi de İzmir’le ilgili dokümanlardan bir arşiv oluşturmayı ve şehri her yönüyle inceleyen araştırmalar yapmayı amaçlamaktadır. Öte yandan Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde yaptırılan tezler ve enstitünün çıkardığı Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları dergisi önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Dokuz Eylül Üniversitesi’ne bağlı Ege Bölgesi Uygulama ve Araştırma Merkezi ve gazeteci Yaşar Aksoy’un katkılarıyla kurulan Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi de şehir araştırmalarına önem verilmeye başlandığının göstergeleridir. Geçmişte Türkiye’nin kültür, sanat ve fikir hareketleri bakımından en faal şehirlerinden olmasına karşılık İzmir’in bu yönünü ortaya koyan çalışmalar, ne yazık ki hak ettiği sayıya ulaşamamıştır. Ayrıca İzmir ve çevresinde yetişmiş, kendi sahasında ün kazanmış kişilerin birçoğu hakkında yapılması gereken bilimsel çalışmaların azlığı da şehrin kültür ve edebiyat tarihi açısından önemli bir eksikliktir[2]. Ancak son zamanlarda arttığını gördüğümüz bu tür yayınlar ve özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından oluşturulan ve İzmir’de bir kent bilinci yaratmayı amaçlayan “Kent Kitaplığı Dizisi”nde İzmir’in sosyal ve kültürel tarihi, ekonomik yapısı hakkındaki çalışmaların yayımlanması şimdiden memnuniyet verici boyutlara ulaşmıştır[3]. Uzun yıllardan beri akademik anlamda İzmir’in kültür, sanat ve fikir hareketlerini ortaya koyan çeşitli araştırmalar yayımlamış olan Ö. Faruk Huyugüzel’in İzmir’de Edebiyat ve Fikir Hareketleri Üzerine Araştırmalar adlı kitabı da bu dizide yayımlanan önemli çalışmalardan biri olarak bilim dünyamıza sunulmuştur.

Kitap, 15’i daha önce çeşitli yerlerde yayımlanmış, 10’u ise ilk kez burada yayımlanan 25 makaleyi –ki bunların önemli bir kısmı çeşitli bilimsel toplantılarda sunulan bildirilerdir- içermektedir. Önsöz’den de anlaşılacağı gibi, daha önce yayımlanan makaleler yeniden gözden geçirilmiş, gerekli düzeltme ve ilaveler yapılmıştır. Kitapta yer alan makalelerin genelden özele doğru bir sıralandırmaya tâbi tutulduğu görülmektedir. Kitabın başında yer alan genel anlamdaki makalelerde İzmir’deki kültürel ortam, İzmir’e dair çalışmalar, bölge edebiyatı araştırmaları, şehir tarihçiliği, bölge ve şehirlerin Yeni Türk Edebiyatına katkısı, İzmir’le ilgili hatıra türündeki eserlerin tespiti gibi genel konulara ve bunlarla ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir.

Ö. Faruk Huyugüzel makalelerinde, şehir ve bölgelerin edebiyat hareketlerini araştırmanın, bunlar arasındaki alışverişleri ortaya çıkarmanın gerekliliği üzerinde önemle durur. Eksiksiz bir Yeni Türk Edebiyatı tarihinin oluşturulabilmesi için İstanbul dışındaki kültür merkezlerini de dikkate almak gerektiğini belirten yazar, şehrin siyasî tarihiyle beraber fikir ve kültür tarihini de ortaya koyması gereken şehir tarihçiliğinin önemini vurgular.

1975’ten beri İzmir’deki fikir ve edebiyat hareketleri üzerinde çalıştığını belirten Ö. Faruk Huyugüzel, İzmir araştırmalarının gelişmesi için öncelikle genel bir İzmir bibliyografyası hazırlanması gerektiği fikrindedir. Ayrıca İzmir basın tarihine ait kapsamlı bir çalışma olmadığından söz eden yazar, şehir ve bölge edebiyatları üzerinde çalışan bir araştırmacının öncelikle iyi bir basın tarihçisi olması gerektiğinin altını çizer. Bibliyografyadan sonraki adım ise şehrin önemli kişilerinin hatıralarının ve edebî eserlerinin tespit edilmesi, bu malzemenin bir araya getirilmesiyle bir İzmir arşivi oluşturulmasıdır. Yazar, bu konuda üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine büyük görev düştüğünü, bu bölümlerde yapılacak çalışmalarla şehre ve bölgeye ait edebî faaliyetlerin incelenerek genel edebiyat tarihindeki yerinin ortaya konabileceğini belirtir. Bu düşünceden hareketle EÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Ö. Faruk Huyugüzel tarafından yaptırılan 200 civarındaki lisans, yüksek lisans ve doktora tezi İzmir’deki dil ve edebiyat hareketlerinin tarihi konusundaki çalışmalar için önemli bir kaynaklar koleksiyonu oluşturmuştur.

Yine bu grup yazılar arasında yer alan “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kadar İzmir’de Kültürel Hayat” adlı yazı, İzmir’de görülen edebiyat ve fikir hayatını panoramik bir şekilde vermesi bakımından önem taşımakta, araştırmacıların İzmir’deki kültür ve sanat hayatı üzerinde yapmaları gereken çalışmaların oldukça fazla olduğunu göstermektedir. Bunları İzmir’deki basın, dil ve edebiyat hareketlerinin gelişimi, tiyatro faaliyetlerinin başlangıcı ve yaygınlaşması ile ilgili makaleler izlemektedir. Bu gruptaki yazıların önemli bir kısmı yine panoramik bir mahiyet taşımakta ve İzmir’deki basın ve tiyatro faaliyetlerini ana hatlarıyla ortaya koymaktadır. Yine bu grup içinde yer alan “İzmir Fikir ve Sanat Adamlarının Kullandığı İlk Adlar, Takma Adlar, Kısaltmalar ve Rumuzlar” adlı yazı, İzmir’le ilgili çalışmalar yapacak araştırmacıların işini büyük ölçüde kolaylaştıracak bir emeğin ürünü olarak okuyucunun karşısına çıkmaktadır.

Kendi alanlarında isim yapmış kişilerin daha çok İzmir’deki faaliyetlerini ortaya çıkaran yazılar, kitabın son grubuna giren makaleleri oluşturmaktadır. Bu konudaki ilk yazı, İzmir’in ilk Türk gazetecisi Mehmet Salim’in gazeteci yönü ve onun çıkardığı Aydın vilâyet gazetesi hakkında bilgi vermektedir. Bu yazı, Mehmet Salim ve Aydın gazetesi hakkında orijinal bilgiler ortaya koyan önemli bir araştırmadır. Bir başka makalede, Türk edebiyatında hicivleriyle ün kazanmış olan Şair Eşref’in hayatı ve edebî şahsiyeti üzerinde durulur. Makalelerde incelenen isimlerden bir diğeri de Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Daha önce Halit Ziya üzerine bir monografi de yayımlamış olan Ö. Faruk Huyugüzel’in bu kitabında da en çok üzerinde durduğu yazar odur. Sırasıyla onun edebî hayatının ilk dönemi olan İzmir’deki yılları ve bu dönemdeki edebî faaliyetleri, Hizmet gazetesindeki Türkçe bir sözlük hazırlama çalışması, İzmir’de yazdığı roman ve hikâyelerdeki yapı ve üslûp özellikleri ve Halit Ziya’nın realizm anlayışını teorik ve pratik anlamda ortaya çıkaran biri roman diğeri inceleme (Sefile ve Hikâye) iki eseri ayrı ayrı makaleler halinde ele alınmıştır. Daha sonraki makalelerde Müstecabîzade İsmet ve Ömer Seyfettin’in İzmir devresi ve bu devredeki yazı faaliyetleri ortaya konur. Araştırmacının “Ömer Seyfettin’in İzmir Yılları ve Bu Devrede Yazdığı Hikâyeler” isimli yazısında onun sanatçılığının oluşmasında ve dilde sadeleşme anlayışında İzmir’in büyük bir katkısı olduğunu belirtmesi önemli bir tespittir. Bir başka makalede, önceki çalışmalarda genellikle romancı yönü üzerinde durulan Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun hikâyelerinde Anadolu’nun daha doğrusu Batı Anadolu’nun ne şekilde yer aldığı incelenir. Bunların dışında efelik temini ele alan ilk piyes olan Kantarağasızade Ömer Selâhattin’in Kara Dana’sı, Halikarnas Balıkçısı’nın Demokrat İzmir gazetesinde tefrika edilen ve onunla ilgili olarak yapılan çalışmalarda gözden kaçan Bulamaç adlı romanı ve Nahit Ulvi Akgün’ün şairliği ele alınan diğer konulardır.

Kitabın sonunda bu tarz akademik çalışmalarda mutlaka olması gereken ve okuyucuya da büyük kolaylık sağlayan kişi adları dizini de ihmal edilmemiştir.

İzmir’le ilgili çalışmalarını otuz yıldan beri sürdürdüğünü belirten araştırmacının tıpkı diğer kitapları[4] gibi İzmir’de Edebiyat ve Fikir Hareketleri Üzerine Araştırmalar adlı çalışmasının da uzun yıllar süren gazete ve dergi taramalarına dayandığı açıkça görülmektedir. Bu taramalar sonucunda yazarın zengin bir malzeme ve iyi bir arşive sahip olması, konuya daha geniş bir perspektiften bakmasını sağlamıştır. Kitapta yer alan makalelerden sadece İzmir’deki edebiyata değil, o dönemdeki basın-yayın, tiyatro, eğitim, kütüphaneler, müzik ve resim faaliyetleri gibi İzmir’in kültür hayatını oluşturan çeşitli unsurlar hakkında bilgilere de ulaşmak mümkündür.

İzmir ve çevresinin Türk edebiyatına katkısını inceleyen bilimsel çalışmaların sayıca çok az olduğu düşünülürse İzmir’in kültür hayatımızdaki rolünü belirlemeye yönelik bu kitabın değeri daha iyi anlaşılır. Kitaba bir bütün olarak baktığımızda makalelerin tasnifinden içeriğine kadar planlı, titiz, dikkatli bir çalışmanın ürünü olduğu açıkça görülmektedir. Ö. Faruk Huyugüzel’in İzmir araştırmaları konusundaki bilgi ve tecrübelerinin bir yansıması olan bu eserin edebiyat, tarih, sanat, basın-yayın gibi alanlarda çalışanların olduğu kadar yüreğinin bir yerinde İzmir sevgisi taşıyan herkesin ilgisini çekeceği ve alanında önemli bir boşluğu dolduracağı kanısındayız.



[1] Ziya Somar’ın biri 1944, diğeri 1948 yılında yayımlanan iki önemli çalışması İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tekrar basılmıştır: Yakın Çağların Fikir ve Edebiyat Tarihimizde İzmir, 2. b., İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 17, İzmir, Ağustos 2001, XIV+130 s.; Bir Adamın ve Bir Şehrin Tarihi: Tevfik Nevzad-İzmir’in İlk Fikir-Hürriyet Kurbanı, 2. b., İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 21, İzmir, Ekim 2001, XIV+252s.

[2] Yakın zamanlarda bu anlamda Ö. Faruk Huyugüzel’in 1850-1950 yılları arasında İzmir’deki faaliyet gösteren şair, yazar ve fikir adamlarının büyük kısmının biyografilerini titiz bir çalışmayla ilk kez İzmir Fikir ve Sanat Adamları’nda ortaya koymuş olması sevindiricidir.

[3] Sayı olarak 48’i bulan bu yayın dizisinden örnek olarak şunları sayabiliriz: Zeki Arıkan, İzmir Basınından Seçmeler (1872-1922), 1.c., İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 16, İzmir, 2001, VIII+399; Ayda Arel, Tanzimat Öncesi İzmir Sanatında Yeni Yönelimler, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 20, İzmir, 2002, 91 s.; Engin Berber, Bir İzmir Kabusu (Mütareke ve İşgal Dönemi Üzerine Yazılar), İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 25, İzmir, 2002, IX+220 s.; İlhan Pınar, Efsanelerdeki İzmir (19. Yüzyıl’da Eski İzmir İncelemeleri), İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 31, İzmir, 2002, X+67 s.; Engin Berber, Rumeli’den İzmir’e Yitik Yaşamların İzinde, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 34, İzmir, 2002, XIII+73 s.; A. Nedim Atilla, İzmir Demiryolları, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 36, İzmir, 2002, IX+215 s.; Zeki Arıkan, İzmir Basınından Seçmeler (1923-1938), 2. c., İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayını, Kent Kitaplığı Dizisi: 37, İzmir, 2004, XV+607 s.

[4] Onun yine İzmir’deki fikir ve sanat muhitiyle ve bu alanda öne çıkmış isimlerle yakından ilgili olan diğer kitapları şunlardır: Necip Türkçü, (Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, nr. 921, Ankara, 1988, 240 s.), Halit Ziya Uşaklıgil. Hayatı, Eserleri, Eserlerinden Seçmeler, (Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, nr. 2638, İstanbul, 1995, 159 s.), 1928’e Kadar İzmir’de Çıkmış Türkçe Kitap ve Süreli Yayınlar Kataloğu, (EÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları, nr. 84, İzmir, 1996, IX+101 s.), İzmir Millî Kütüphanesi, (İzmir Millî Kütüphane Vakfı, İzmir, 1997, 54 s.), İzmir Fikir ve Sanat Adamları, (Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2000, XIII+640 s.), Necip Türkçü’nün Hatıraları ve Dil Yazıları, (TDK Yayınları, Ankara, 2003, 257 s.)


 
Giriş
Üye Adı

Şifre

Hala hesabınız yok mu? Hemen açabilirsiniz. Kayıtlı bir kullanıcı olarak tema yönetici, yorum ayarları ve isminizle yorum gönderme gibi avantajlara sahip olacaksınız.

İlgili Bağlantılar
· Daha fazla Eser Tanıtımı
· Haber gönderen egeedebiyat


En çok okunan haber: Eser Tanıtımı:
Metin Tahlillerine Giriş


Haber Puanlama
Ortalama Puan: 3.45
Toplam Oy: 20


Lütfen bu haberi puanlamak için bir saniyenizi ayırın:

Mükemmel
Çok İyi
İyi
İdare Eder
Kötü


Seçenekler

 Yazdırılabilir Sayfa Yazdırılabilir Sayfa

 Bu Haberi Arkadaşına Gönder Bu Haberi Arkadaşına Gönder


İlgili Konular

Eser Tanıtımı

Tüm hakları saklıdır.